Τον Μάιο του 2026, οργανώνονται για ενδέκατη χρονιά οι Αρχαιολογικοί Διάλογοι, μία πρωτοβουλία που έγινε θεσμός και έχει στόχο τον κριτικό και αναστοχαστικό διάλογο για τις αρχαιότητες και την αρχαιολογία στη σημερινή κοινωνία.
Οι Αρχαιολογικοί Διάλογοι αποτελούν μια συνάντηση κριτικής, θεωρίας και πράξης, ανοικτή σε όλους και όλες: αρχαιολόγους, ανθρωπολόγους, ιστορικούς, ιστορικούς της τέχνης, μουσειολόγους, αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες, συντηρητές, πολίτες, συλλογικότητες και κινήματα, ανεξάρτητα από επιμέρους εξειδικεύσεις, εργασιακούς, θεωρητικούς ή άλλους προσδιορισμούς, πέρα από ιεραρχίες και στεγανά πέρα από τα όρια των διακριτών γνωστικών πεδίων.
Φέτος, η Οργανωτική Επιτροπή των Αρχαιολογικών Διαλόγων συνεργάζεται με τον Σύλλογο Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδος, με στόχο τον διεπιστημονικό κριτικό στοχασμό πάνω στις πολιτικές των Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών και των πρακτικών έρευνάς τους. Η σύμπραξη αυτή υπογραμμίζει την αυτονόητη συμπόρευση των δύο επιστημονικών κοινοτήτων και εκφράζει το αίτημα για ώσμωση ανάμεσα σε ένα ευρύτερο φάσμα επιστημονικών πεδίων.
Στη σημερινή συγκυρία των πολέμων, των γενοκτονιών, της φτωχοποίησης, της κατάλυσης των με κόπο κατακτημένων κοινωνικών δικαιωμάτων και της πλήρους ανατροπής κοινωνικών βεβαιοτήτων, οι ΑΔ 2026 προχωρούν πέρα από τη διατυπωμένη εδώ και μισό αιώνα θέση για την πολιτική διάσταση της επιστημονικής έρευνας.
Επιχειρούμε τη διερεύνηση τρόπων επανασύνδεσης με την κοινωνία και αναστοχαζόμαστε την πολιτική ζωή που καταγράφουν οι επιστημονικές μας συμβολές και οι ερευνητικές μας πρακτικές, τον δημόσιο λόγο, την σχέση μας με τις εξουσίες. Αντιλαμβανόμαστε τον στοχασμό αυτό ως στοιχείο που (θα έπρεπε να) καθορίζει τα ερευνητικά ερωτήματα, επηρεάζει την ανάπτυξη της επιστημονικής πράξης και ενδιαφέρεται για τη ζωή των επιστημονικών κειμένων στο ευρύτερο κοινό, καθιστώντας τη διεπιστημονικότητα εργαλείο που αντιστέκεται στην κοινωνική κατάρρευση και προωθεί την κοινωνική αλλαγή.
Σας καλούμε να συζητήσουμε όλα αυτά, στην Αθήνα (Πάντειο Πανεπιστήμιο) από τις 29 έως τις 31 Μαΐου 2026.
Οι Αρχαιολογικοί Διάλογοι 2026 είναι ανοιχτοί σε συμμετοχές που θίγουν και άλλα σύγχρονα θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα μελέτης και διαχείρισης του παρελθόντος και πλαισιώνουν, εμπλουτίζουν και διευρύνουν τις προτεινόμενες θεματικές:
- Χρήσεις και καταχρήσεις του παρελθόντος στη δημόσια σφαίρα
- Ηθική, δεοντολογία και πολιτική της έρευνας στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες
- Η διάχυση της επιστημονικής έρευνας στη δημόσια σφαίρα
- Αμήχανες υλικότητες: αποσιωπήσεις, μετακομιδές, οριοθετήσεις
- Η πολυμεσική έρευνα στο δημόσιο χώρο και το μέλλον των κοινωνικών / ανθρωπιστικών επιστημών
- Επιστημονική πράξη και εκδημοκρατισμός της γνώσης
- Χρήσεις και καταχρήσεις του επιστημονικού έργου
- Επιστημολογικά και πολιτικά διακυβεύματα της διεπιστημονικής προσέγγισης
- Η τυραννία των ειδικών
- «Σκοτεινές» κληρονομιές: αποικιοκρατία, φυλετισμός, ευρωκεντρισμός
- Έμφυλες διαστάσεις του επιστημονικού λόγου και πρακτικής
Οι Αρχαιολογικοί Διάλογοι είναι, ασφαλώς, ανοιχτοί και σε συμμετοχές που πλαισιώνουν, εμπλουτίζουν και διευρύνουν τις παραπάνω θεματικές ή και θίγουν άλλα σύγχρονα θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα μελέτης και διαχείρισης του παρελθόντος.
Καλούμε άτομα, ομάδες και συλλογικότητες να καταθέσουν περιλήψεις προσωπικών ανακοινώσεων, προτάσεις ολόκληρων θεματικών συνεδριών και προτάσεις για καλλιτεχνικές δράσεις έως το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026.
- Κάθε πρόταση για Ολοκληρωμένες Θεματικές Συνεδρίες πρέπει να περιλαμβάνει τον τίτλο, μια σύντομη περιγραφή του θέματος, ομιλητές/τριες (έως τέσσερις) και την προτεινόμενη δομή της συνεδρίας (π.χ. παρουσιάσεις σε μορφή ανακοινώσεων, συζήτηση στρογγυλής τράπεζας κ.ά.). Οι προτάσεις κατατίθενται στην ακόλουθη φόρμα: https://forms.gle/x9cFTPCmyCXTEgcH9
- Κάθε πρόταση για Μεμονωμένες Ανακοινώσεις πρέπει να περιλαμβάνει τον τίτλο, μια περίληψη, ο θεματικός άξονας στον οποίο συμβάλλει. Οι προτάσεις κατατίθενται στην ακόλουθη φόρμα: https://forms.gle/A3gmxNQdd3z7ECCK6
- Κάθε πρόταση για διαμόρφωση Καλλιτεχνικών/πολιτιστικών δράσεων θα πρέπει να περιλαμβάνει τίτλο, περιγραφή και πρακτικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση της. Οι προτάσεις κατατίθενται στην ακόλουθη φόρμα: https://forms.gle/e4LdYdKvQ3T2wvLw5
Επικοινωνία
- Ιστοσελίδα Αρχαιολογικών Διαλόγων: https://archaiologikoidialogoi.wordpress.com/
- Ιστοσελίδα Συλλόγου Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδος:
- Σελίδα των Αρχαιολογικών Διαλόγων 2026:
https://www.facebook.com/archaiologikoidialogoi2026
- E-mail επικοινωνίας με την Οργανωτική Επιτροπή:
archaiologikoidialogoi2026@gmail.com
Οργανωτική Επιτροπή
Ανδριανοπούλου Παναγιώτα, εθνολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού, Υπ. διδάκτωρ κοινωνικής ανθρωπολογίας, Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων
Γαβριλάκη Ειρήνη, Αρχαιολόγος – συγγραφέας στο Υπουργείο Πολιτισμού, Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων
Κουτσούγερα Ναταλία, Δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, μέλος Ε.ΔΙ.Π. Παντείου Πανεπιστημίου, Γραμματέας ΔΣ ΣΚΑΕ
Κουτσουμπού Μαρία, Αρχαιολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού , Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων
Ποτηρόπουλος Πάρης, Διευθυντής Ερευνών του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας, Ακαδημία Αθηνών
Προμπονάς Παντελής, Υπ. Διδάκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Μέλος ΔΣ ΣΚΑΕ
Σακαλή Όλγα, Δρ. Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού , Αντιπρόεδρος Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων
Σαρικούδη Γεωργία, Δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Μέλος ΔΣ ΣΚΑΕ
Στεργιοπούλου Λυδία, ερευνήτρια, φοιτήτρια Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο ΕΚΠΑ
Τσιμουρής Γιώργος, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, Πρόεδρος ΔΣ ΣΚΑΕ
Χουρμουζιάδη Νάσια, Καθηγήτρια Μουσειακής Θεωρίας και Εκθεσιακού Σχεδιασμού, Τμ. Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστημίου Αιγ